Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς: Εκτός από τη μοναξιά υπάρχει και ο ιμπεριαλισμός

Του Νέστορα Νεστορίδη

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει γίνει μία συστηματική προσπάθεια να περάσει στον κόσμο ότι έχει πλέον επέλθει το «Τέλος της Ιστορίας». Ο κομμουνισμός έχει «ηττηθεί», ο καπιταλισμός έχει θριαμβεύσει. Και όχι μόνο αυτό, αλλά έχει εξελιχθεί και έχει «εξευγενιστεί». Τέρμα πλέον ο Ιμπεριαλισμός, οδεύουμε ολοταχώς προς την παγκοσμιοποίηση, η οποία αποτελεί το καλύτερο όπλο τόσο για την γενική ευημερία όσο και για την καταπολέμηση του εθνικισμού. Αυτό ήταν το επίσημο δόγμα που μας σέρβιραν οι κυρίαρχες ελίτ, όταν το σύστημα «δούλευε», δόγμα το οποίο κατέστη κυρίαρχο επί των ημερών του σημιτικού εκσυγχρονισμού. Μέσα στη γενική της αμηχανία (πτώση τείχους, διάλυση ΕΣΣΔ) σημαντικό τμήμα της Αριστεράς υιοθέτησε βασικές πτυχές της παραπάνω θεωρίας, είτε από τα «δεξιά» είτε από τα «αριστερά». Κοινός παρονομαστής ήταν η –εν τοις πράγμασι – απόρριψη της έννοιας του ιμπεριαλισμού, της σχέσης της εξάρτησης, των εθνικών ανισομερειών κλπ, ενώ κάθε προσπάθεια να μπει θέμα αντιδραστικής φύσης της ΕΕ και ως εκ τούτου αποχώρηση από τα δεσμά της χαρακτηριζόταν ως εθνική αναδίπλωση, συμμαχία με την εγχώρια αστική τάξη έως και εθνικισμός.

 

Και ερχόμαστε στο σήμερα. Η ΕΕ πιο πολύ μοιάζει με σύγχρονο Νταχάου [1] για τους λαούς, παρά για προσπάθεια συναδέλφωσης τους. Πέρα από τις αντιδραστικές πολιτικές τις οποίες επιβάλλει, τον τελευταίο καιρό έχει «αναβαθμίσει» τη δράση της. Έχουν πέσει πλέον οι μάσκες. Η ΕΕ για να εξυπηρετήσει τα γεωστρατηγικά συμφέροντα του Βερολίνου δεν διστάζει να οργανώσει «εξέγερση» σε άλλος κράτος (Ουκρανία) απλά και μόνο επειδή η κυβέρνηση του επέλεξε να μην ακολουθήσει το δρόμο της εμπορικής –και ευρύτερης- συνεργασίας μαζί της.

 

Ο ρόλος της ΕΕ στα γεγονότα της Ουκρανίας είναι οφθαλμοφανής. Από την πρώτη στιγμή υποστήριξε τους νεοναζί, φιλο-ΕΕ«διαδηλωτές» ενάντια στον νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο, στις «διαδηλώσεις» των οποίων συμμετείχαν επιφανείς ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Η ίδια η Μέρκελ συναντήθηκε με τους επικεφαλής της Ουκρανικής αντιπολίτευσης (αντί να συναντηθεί με τον ομόλογο της όπως επέβαλλε το πρωτόκολλο αλλά και η κοινή λογική) και την επομένη κλιμακώθηκαν οι συγκρούσεις και είχαμε δεκάδες νεκρούς. Η ΕΕ έσπευσε να αναγνωρίσει την παράνομη έκπτωση του Γιανούκοβιτς από το αξίωμα του. Φυσικά αναγνώρισε άμεσα την προσωρινή κυβέρνηση των φιλο-ΕΕ και νεοναζιστικών δυνάμεων. Το ότι άρχισαν διώξεις εναντίον των Εβραίων (ενδεικτικό είναι το κάλεσμα του ραβίνου του Κιέβου προς τους εβραίους να εγκαταλείψουν την πόλη [2]) και άλλων μειονοτήτων , καθώς και η συμμετοχή των νεοναζί σε θέσεις-κλειδιά σε κυβέρνηση, κράτος και αστυνομία δεν φαίνεται να απασχόλησαν την «δημοκρατική» ΕΕ.

 

Θα μπορούσε κάποιος να αντιτείνει πως η αναγνώριση της προσωρινής κυβέρνησης ήταν μονόδρομος αφού ο Γιανούκοβιτς είχε de facto χάσει την εμπιστοσύνη του λαού του. Κάτι τέτοιο δεν είναι σωστό. Να σημειώσουμε πως ο πληθυσμός της Ουκρανίας ανέρχεται σε 45 εκ. (στοιχεία της παγκόσμιας τράπεζας του 2012), ενώ οι διαδηλώσεις δεν μπορούσαν να συγκεντρώσουν πάνω από 800.000 κόσμου [3]. Ας θυμηθούμε ότι την περίοδο των πλατειών, μόνο στην πλατεία Συντάγματος είχαν μαζευτεί σε συγκεντρώσεις μέχρι και 500.000 κόσμου, με τον πληθυσμό τη Ελλάδας να ανέρχεται περίπου στα 10 εκ. Εκείνη την περίοδο καμία ΕΕ δεν είχε καλέσει την ελληνική κυβέρνηση να «ακούσει τα αιτήματα του ελληνικού λαού», όπως έκανε στην περίπτωση της Ουκρανίας (παρ’ ότι οι ελληνικές κινητοποιήσεις ήσαν μαζικότερες των ουκρανικών, τηρουμένων των πληθυσμιακών αναλογιών). Η διαφορά έγκειται στο ότι οι πλατείες συνιστούσαν την έκφραση ενός γνήσια λαϊκού κινήματος, ενώ οι Ουκρανικές «διαδηλώσεις» ήταν το όπλο του φιλο-ΕΕ τμήματος της ουκρανικής αστικής τάξης αλλά και του ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού απέναντι στην κυβέρνηση Γιανούκοβιτς και στη Ρωσία. Πράμα που δείχνει πως αυτό που μετράει για την ΕΕ είναι τα ζωτικά  ιμπεριαλιστικά συμφέροντα και όχι αξίες, όπως η δημοκρατία, η λαϊκή κυριαρχία κοκ.

 

Ο ΡΟΛΟΣ (;) ΤΟΥ ΚΕΑ

Μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων των τελευταίων ημερών θα περίμενε κανείς το ΚΕΑ (Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς) να έχει σηκώσει πολύ ψηλά το θέμα της Ουκρανίας και να μάχεται έμπρακτα απέναντι στον ευρωπαϊκό ιμπεριαλισμό.  Αντ’ αυτού, αν μπει κάποιος στο site του [4], θα παρατηρήσει μία περίεργη στάση. Μέχρι τις 3 Μαρτίου, στα τέσσερα πρώτα θέματα δεν υπήρχε αναφορά στην Ουκρανία (πρώτο θέμα ήταν η επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στην Σλοβενία). Θα χρειαζόταν σε κάποιον να ανατρέξει στις αναρτήσεις με χρονολογική σειρά για να βρει μία ανακοίνωση του στις 31 Ιανουαρίου [5] (πριν από περισσότερο από ένα μήνα δηλαδή!) όπου με μία πρόχειρη ματιά θα καταλάβει κανείς ότι παίρνει μία θέση λεπτών ισορροπιών. Αρχίζει ρίχνοντας -έμμεσα- την ευθύνη στην κυβέρνηση Γιανουκόβιτς, καθώς οι αναταραχές ξεκίνησαν λόγω «της άρνησης –υπό την πίεση της Ρωσίας- να υπογράψει την συμφωνία με την ΕΕ». Παράλληλα λέει ότι καταδικάζει την καταστολή και όλα τα είδη τα βίας στον δρόμο (με τη λογική του «καταδικάζουμε τη βία από όπου και αν προέρχεται»). Στο τέλος κλείνει με προτάσεις προς την Ουκρανία, να ενισχύσει την εξουσία των τοπικών κοινοβουλίων και να προβεί σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, όπου θα διασφαλίζεται η αναλογικότητα αλλά συστήνει και αλλαγές στο δικαστικό σώμα, ώστε να «διασφαλιστεί το δίκαιο του εκλογικού συστήματος».

 

Στις 3 Μαρτίου ανέβηκε -επιτέλους- καινούργια ανακοίνωση μετά από έναν μήνα περίεργης σιωπής του ΚΕΑ [6].  Παρ’ ότι οφείλουμε να ομόλογήσουμε πως είναι καλύτερη από την προηγούμενη, παραμένει κατά πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Ούτε σκέψη να καλέσει τους λαούς της Ευρώπης σε αντιιμπεριαλιστικά-αντιφασιστικά συλλαλητήρια, ούτε καταδικάζει το φασιστικό πραξικόπημα που έλαβε χώρα στην Ουκρανία με τη βοήθεια του ευρωπαϊκού δακτύλου. Το κύριο μήνυμα του εξαντλείται σε έναν πασιφισμό και δεν βάζει καθόλου ρηξιακά σημεία, η Ευρωπαϊκή Αριστερά εμφανίζεται σε ρόλο «ουδέτερου κυανόκρανου» μέσα σε μία οξύτατη σύγκρουση. Μάλιστα μιλάει απλά για «βία της Άκρας Δεξιάς», λες και οι φασίστες δεν συμμετέχουν ενεργά στην προσωρινή κυβέρνηση και σε σημαντικές θέσεις στον νέο (παρά)κρατικό μηχανισμό, λες και δεν υπάρχει η φωτογραφία του ίδιου του πρωθυπουργού να χαιρετάει φασιστικά. Εξίσου σημαντικό είναι το ότι δεν ασκείται καν κριτική στον ευρωπαϊκό ιμπεριαλισμό (και δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πάνω απ’ όλα πρέπει να πολεμάς τον «δικό σου» ιμπεριαλισμό, αλλιώς περνάς αυτόματα με το μέρος της αστικής τάξης).

 

Στην καλύτερη περίπτωση μπορούμε να μιλήσουμε για μία ολιγωρία, μία αμηχανία της ευρωπαϊκής Αριστεράς και του ΚΕΑ. Αντί να καλέσει τους ευρωπαϊκούς λαούς να δονήσουν την Ευρώπη με αντιιμπεριαλιστικά συλλαλητήρια, παίρνει μία -επιεικώς- αμφιλεγόμενη στάση. Και ενώ στην Ουκρανία επί ένα μήνα παρελαύνουν στους δρόμους οι φασίστες, έχει ανατραπεί ο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας, οι μειονότητες και ο ρωσικός πληθυσμός απειλούνται ανοιχτά, γίνονται βασανισμοί αντιφρονούντων (όπως του ΓΓ του ΚΚ στο Λβοφ [7]) με την πλήρη στήριξη της ΕΕ, το ΚΕΑ στην αρχή σιωπεί και μετά βγάζει μία ανακοίνωση τουλάχιστον ανεπαρκή.

 

Ας έχουμε υπ’ όψιν μας ότι φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ενός πολέμου ληστρικού-ιμπεριαλιστικού τον οποίο τμήμα της -τότε- Αριστεράς νομιμοποιήσε, υπερασπιζόμενη σιωπηρά –ή και θορυβωδώς, ψηφίζοντας υπέρ πολεμικών δαπανών στα κοινοβούλια- την εθνική του αστική τάξη. Ελπίζουμε η περίπτωση του ΚΕΑ να είναι κατ’ ουσίαν διαφορετική.

 

ΚΑΠΟΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Πρώτα απ’ όλα οφείλουμε να δούμε τα γεγονότα και να κοιτάξουμε την αλήθεια κατάματα. Η πράξη επιβεβαιώνει τη θεωρία και όχι το αντίθετο. Ο ιμπεριαλισμός δεν έχει «τελειώσει», αλλά είναι με ανατριχιαστικό τρόπο πανταχού παρών.

 

Αν αποδεχτούμε τον παραπάνω ισχυρισμό, θα πρέπει να ανασκευάσουμε μια σειρά από θέσεις σε αρκετά ζητήματα. Από το ζήτημα της ΕΕ και της ευρωζώνης μέχρι το Κυπριακό.

 

Έχουμε ασχοληθεί στο παρελθόν με το κατά πόσο η ΕΕ ήταν πάντα αντιδραστική ή έχει υποστεί πρόσφατα αντιδραστική μετάλλαξη [8]. Καθώς και με το αν είναι επιδεκτική προοδευτικού μετασχηματισμού. Ακόμα και αν υποθέσουμε όμως ότι είναι μεταρρυθμίσιμη, δεν μπορούμε πλέον να περιμένουμε την «επερχόμενη προοδευτική αλλαγή» της. Ο πολιτικός χρόνος είναι συμπυκνωμένος, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη και πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα σε ρήξεις, χωρίς να οριοθετούμαστε από οποιονδήποτε ευρωπαϊσμό.

 

Παράλληλα, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τυχόν ανάμειξη της ΕΕ ή άλλων ξένων παραγόντων σε περίπτωση απρόβλεπτων εξελίξεων στη χώρα μας (πράμα διόλου απίθανο). Οι σκέψεις που υπήρχαν σε κυρίαρχους κύκλους της ΕΕ για αποστολή ευρωστρατού στη Βοσνία ώστε να κατασταλεί το κίνημα ενάντια στη λιτότητα θα πρέπει να μας βάζει σε βαθύτατη ανησυχία. Ας μην ξεχνάμε πως ο ξένος παράγοντας έχει αναμειχθεί πολλές φορές στα πολιτικά τεκταινόμενα της Ελλάδας (εμφύλιος, χούντα κλπ).

 

Επίσης, προκειμένου να αντιπαλέψουμε τον ιμπεριαλισμό είναι απαραίτητο να προτάξουμε άμεσα τα ζητήματα της εθνικής ανεξαρτησίας, της λαϊκής κυριαρχίας και της δημοκρατίας. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να συγκροτήσουμε άμεσα έναν αντιιμπεριαλιστικό πόλο. Έναν πόλο που να βάζει στην ημερήσια διάταξη όλα τα παραπάνω καίρια ζητήματα, στα οποία να μην κάνει καμία έκπτωση «προς χάριν της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας» ή της «αποφυγής της εθνικής αναδίπλωσης». Η συγκρότηση ενός τέτοιου διακομματικού πόλου είναι πλέον επιτακτική αναγκαιότητα.

 

Νέστορας Νεστορίδης

 

 

 

 

[1]http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=14825:mpogio-daxaou&catid=81:kivernisi&Itemid=198

 

[2]http://www.altermedia.info/hellas/2014/02/24/%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B2%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CE%B5%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%B5%CE%B2%CF%81%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%85/

 

[3] Οι πληροφορίες επί του ακριβούς όγκου των διαδηλώσεων είναι περιορισμένες και συγκεχυμένες. Αυτός ο αριθμός είναι ο μέγιστος που μπορέσαμε να βρούμε στο διαδίκτυο.

 

[4] http://www.european-left.org/

 

[5] http://www.european-left.org/positions/ukraine-el-favour-strengthening-democratic-conditions-solve-crisis

 

[6] http://www.european-left.org/positions/ukraine-it-still-time-avoid-war

 

[7]http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=15465:aformh-fwtografia-tziallas&catid=71:dr-kinitopoiisis&Itemid=278

 

[8]http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=13302:nestoridis-ee-&catid=73:dr-apergies&Itemid=280